Skip to main content

Hội nghị tổng kết thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án

(11/09/2019 15:41)

Ngày 11/9/2019, tại Nghệ An, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị tổng kết thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Hội nghị đã vinh dự được đón đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương đến dự và phát biểu chỉ đạo.

Tham dự Hội nghị, có đồng chí Phan Đình Trạc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Phó Trưởng ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương; đồng chí Nguyễn Văn Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội; đồng chí Nguyễn Đắc Vinh, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An; đồng chí Thái Thanh Quý, Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An; Thẩm phán Nagahashi Masanori, đại diện JICA tại Việt Nam; đại diện thường trực Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh, thành phố thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án và đại diện một số Ban, Ngành ở Trung ương và địa phương.

Về phía Tòa án nhân dân các cấp, có đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; đồng chí Nguyễn Thúy Hiền, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Trưởng ban Chỉ đạo Đề án thí điểm hòa giải, đối thoại tại Tòa án; đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; đồng chí Dương Văn Thăng, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương; các đồng chí Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Thủ trưởng các đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao và các đồng chí Hòa giải viên, Đối thoại viên các Trung tâm hòa giải, đối thoại.

Thực hiện kết luận của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương tại Thông báo số 121a-TB/BNCTW ngày 20-9-2018, Tòa án nhân dân tối cao đã tiếp tục và mở rộng thực hiện thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án nhân dân 16 tỉnh, thành phố (Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bình Dương và Long An).

Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn các địa phương thực hiện thí điểm dựa trên yêu cầu bảo đảm tính đại diện vùng, miền trong cả nước, có số lượng tranh chấp dân sự và khiếu kiện hành chính lớn, có sự quyết tâm, sẵn sàng của các Tòa án và sự ủng hộ, hỗ trợ của các Tỉnh ủy/Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi thực hiện thí điểm. Cơ chế pháp lý mới thực hiện theo thí điểm mở rộng không làm phát sinh thêm bộ máy tổ chức của Tòa án nhân dân, biên chế cán bộ, công chức, trong khi đó vẫn tiếp tục phát huy những ưu điểm và khắc phục những hạn chế của việc thí điểm tại Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hải Phòng.

image

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương
Trương Thị Mai phát biểu chỉ đạo Hội nghị

Sau gần 10 tháng thực hiện thí điểm, các Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án của 16 tỉnh, thành phố đã hòa giải thành, đối thoại thành được 36.985, đạt tỷ lệ 78,08%).Như vậy, số vụ việc hòa giải thành, đối thoại thành của các Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại 16 tỉnh, thành phố là 36.985 vụ, việc đã giúp các Tòa án thực hiện thí điểm không phải thụ lý 36.985 vụ, việc. Trong số các vụ hòa giải, đối thoại thành, có 32.994 vụ việc về hôn nhân và gia đình (đạt tỷ lệ 89,2%); 3.125 vụ án về dân sự (đạt tỷ lệ 8,45%), 459 vụ án về kinh doanh, thương mại (đạt tỷ lệ 1,24%), 300 khiếu kiện hành chính (đạt tỷ lệ 0,82%), 107 vụ án về lao động (đạt tỷ lệ 0,29%). Đối với những vụ việc hòa giải không thành, đối thoại không thành (9.169 vụ việc), qua quá trình giải quyết tại Trung tâm, các Hòa giải viên, Đối thoại viên cũng đã giải thích pháp luật cho đương sự, giúp các bên tranh chấp, khiếu kiện củng cố được đầy đủ hồ sơ khởi kiện, nhận thức đúng đắn hơn về vụ việc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết án sau này của Tòa án, tránh việc phải yêu cầu đương sự sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện, đơn yêu cầu.

Một số tỉnh, thành phố có số lượng vụ việc hòa giải thành, đối thoại thành cao như Hà Nội 5.487 vụ việc, Thành phố Hồ Chí Minh 5.189 vụ việc, Bình Dương 4.263 vụ việc, Khánh Hòa 3.094 vụ việc.

Một số Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án nhân dân cấp huyện có số lượng vụ, việc được hòa giải, đối thoại, số lượng hòa giải thành, đối thoại thành cao, điển hình là Trung tâm hòa giải, đối thoại quận Bình Tân thành phố Hồ Chí Minh hòa giải thành, đối thoại thành được 1.198 vụ việc/1.231 tổng số vụ việc được hòa giải, đối thoại, đạt tỷ lệ là 97,31%; Trung tâm hòa giải, đối thoại huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương hòa giải thành, đối thoại thành được 1.033 vụ việc/ 1.048 vụ việc, đạt tỷ lệ là 98,57%; Trung tâm hòa giải, đối thoại thành phố Nha Trang tỉnh Khánh Hòa hòa giải thành, đối thoại thành được 1285 vụ việc/ 1.321 vụ việc, đạt tỷ lệ là 97,27%.

Đạt được những kết quả nêu trên, trước hết là do có sự lãnh đạo chỉ đạo kịp thời, sâu sát của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương, Ban cán sự đảng, lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao, Thường trực Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm, Ban Chỉ đạo thực hiện thí điểm và Tổ giúp việc; sự hỗ trợ kịp thời về kinh phí của HĐND, UBND tỉnh, thành phố địa phương thực hiện thí điểm; sự giúp đỡ nhiệt tình, tâm huyết, trách nhiệm của chuyên gia quốc tế, của các Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Kết quả thí điểm cũng thể hiện sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố, thường xuyên bám sát hoạt động của các Trung tâm hòa giải, đối thoại, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, rút kinh nghiệm kịp thời. Các Tòa án quận, huyện thực hiện thí điểm, trực tiếp là các đồng chí Chánh án - Giám đốc Trung tâm đã tập trung chỉ đạo từng vụ việc, phân công Thẩm phán, Thư ký hỗ trợ Hòa giải viên, Đối thoại viên cùng với sự cố gắng của các đơn vị, cá nhân được giao thực hiện thí điểm; sự tham gia nhiệt tình, tâm huyết, trách nhiệm của Đối thoại viên, Hòa giải viên đã góp phần vào việc thực hiện thành công đề án thí điểm mở rộng.

image

Trưởng ban Nội chính Trung ương, Phó Trưởng ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương
Phan Đình Trạc trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị

Các Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án được điều hành hoạt động khoa học, hiệu quả, có sự phối hợp chặt chẽ với Tòa án thí điểm đã tập trung hòa giải, đối thoại thành nhiều vụ tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại và khiếu kiện hành chính phức tạp. Nhiều Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án phân công Hòa giải viên, Đối thoại viên trực tại Trung tâm, công bố lịch trực và số điện thoại của các Hòa giải viên, Đối thoại viên tại bảng tin của Trung tâm… để thuận lợi cho các đương sự, cơ quan tổ chức liên hệ làm việc.

Các Hòa giải viên, Đối thoại viên là những Thẩm phán, Kiểm sát viên, Thanh tra viên, cán bộ tư pháp… đã nghỉ hưu, cán bộ công tác mặt trận đã từng là Hội thẩm nhân dân và các Luật sư có bề dày kinh nghiệm trong công tác hòa giải, được lựa chọn đảm bảo đúng yêu cầu, có tâm huyết, nhiệt tình và trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu công việc. Quá trình hoạt động, Hòa giải viên, Đối thoại viên thực hiện đúng nguyên tắc, quy trình hòa giải, đối thoại theo hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao, hòa giải thành, đối thoại thành nhiều vụ việc khó khăn, phức tạp.Trong thời gian thực hiện thí điểm, bình quân Hòa giải viên, Đối thoại viên đã tiến hành hòa giải, đối thoại 76 vụ, việc; trong đó, mỗi Hòa giải viên, Đối thoại viên hòa giải thành, đối thoại thành 59 vụ, việc.

Nhiều Hòa giải viên, Đối thoại viên nguyên là lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, lãnh đạo Tòa án nhân dân địa phương rất uy tín, thể hiện năng lực hòa giải, đối thoại với khả năng phân tích, vận động, thuyết phục tốt, xứng đáng được biểu dương.

Những kết quả tích cực đạt được qua gần 10 tháng thực hiện thí điểm đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính, cho thấy việc nghiên cứu, đề xuất cơ chế mới về hòa giải, đối thoại tại Tòa án là phù hợp và hiệu quả; cơ bản đạt được các mục tiêu của Đề án thí điểm, đem lại lợi ích nhiều mặt.

Hòa giải, đối thoại thành công, không cần phải thông qua con đường tố tụng tại Tòa án, sẽ giảm tải công việc và áp lực đối với công tác xét xử của Tòa án; hạn chế khiếu kiện hành chính kéo dài qua nhiều cấp; tiết kiệm được chi phí, công sức, thời gian của Nhà nước và cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Giải quyết tranh chấp bằng phương thức hòa giải, đối thoại sẽ ngăn ngừa được những tiêu cực; góp phần xây dựng Tòa án trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ Thẩm phán thanh liêm.

Việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức hòa giải, đối thoại là một phương thức giải quyết phù hợp với xu thế của thời đại, thúc đẩy giao lưu dân sự, kinh tế phát triển; nâng cao hình ảnh, uy tín quốc gia trên bình diện quốc tế.

Đối với các khiếu kiện hành chính, theo quy định của Luật Tố tụng hành chính thì người bị kiện là cơ quan, tổ chức hoặc người đứng đầu cơ quan, tổ chức chỉ được ủy quyền cho cấp phó tham gia đối thoại. Trong bối cảnh các khiếu kiện hành chính ngày càng nhiều, phức tạp, xảy ra trên các lĩnh vực khác nhau, việc tổ chức đối thoại gặp nhiều khó khăn do người bị kiện và người được ủy quyền vắng mặt. Việc tổ chức đối thoại linh hoạt theo mô hình này sẽ khắc phục được bất cập, nâng cao hiệu quả trong giải quyết các khiếu kiện hành chính.

image

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình kết luận Hội nghị

Kết quả của hoạt động thí điểm là cơ sở thực tiễn để rút ra các bài học kinh nghiệm, những kỹ năng xử lý các tình huống, nghiên cứu từ đó xây dựng hệ thống lý luận, giáo trình về hòa giải, đối thoại sử dụng trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo luật. Hơn nữa, kết quả thí điểm còn góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận, thực tiễn cho việc xây dựng Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; hoàn thiện Đề án đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án nhân dân nói riêng, thúc đẩy việc hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hòa giải, đối thoại nói chung.

Việc nghiên cứu, đề xuất cơ chế mới về hòa giải, đối thoại tại Tòa án khẳng định quyền tư pháp của Tòa án, Tòa án không chỉ thực hiện chức năng xét xử, giải quyết các tranh chấp, khiếu kiện mà còn sử dụng hiệu quả các biện pháp giải quyết tranh chấp thay thế để giải quyết các khiếu kiện, tranh chấp, ổn định trật tự xã hội, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, phát huy quyền làm chủ của người dân.

Tuy nhiên hoạt động thí điểm được thực hiện trên cơ sở hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao mà chưa có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh, do đó, việc áp dụng tại các Tòa án thí điểm đôi khi không thống nhất. Kinh phí thực hiện thí điểm chủ yếu được lấy từ nguồn hỗ trợ của chính quyền địa phương tại các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm; do đó ảnh hưởng đến việc chủ động trong công tác triển khai. Tỷ lệ các vụ hòa giải thành đối với các tranh chấp về dân sự, kinh doanh thương mại chưa cao; các vụ đối thoại thành trong các khiếu kiện hành chính còn thấp.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe tham luận của các Hoà giải viên, Đối thoại viên của Trung tâm hoà giải, đối thoại. Các đại biểu cũng đã nêu ý kiến đánh giá các kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện Đề án đổi mới, tăng cường hoà giải trong giải quyết các vụ án dân sự, hành chính.

Đánh giá cao hiệu quả của việc tiếp tục và mở rộng thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án; Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Nghệ An, Long An, Vĩnh Phúc… cho rằng, việc triển khai thí điểm về đổi mới, tăng cường hoà giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là một chủ trương đúng đắn của Tòa án nhân dân, phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, góp phần làm giảm áp lực đối với các Tòa án, giảm các mâu thuẫn xã hội, tranh chấp giai dẳng trong nhân dân, củng cố mới liên hệ trong cộng đồng, góp phần ổn định trật tự xã hội của địa phương.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương đánh giá cao kết quả công tác cùng những giải pháp mang tính đột phá để nâng cao chất lượng xét xử của Tòa án nhân dân các cấp. Ban cán sự đảng, lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã chủ động, sáng tạo trong chỉ đạo, điều hành; đề ra nhiều chủ trương với những giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng xét xử và hiệu quả cải cách tư pháp. Kết quả thực hiện chiến lược cải cách tư pháp trong hệ thống Tòa án đã có những bước phát triển mới, đạt được những thành tựu quan trọng. Tổ chức, bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của Tòa án nhân dân đã được đổi mới, hoàn thiện, trong đó đã khẳng định Tòa án nhân dân là cơ quan thực hiện quyền tư pháp; đổi mới cách thức tổ chức phiên tòa, nâng cao chất lượng tranh tụng trong xét xử. Công tác công khai hóa bản án, phát triển án lệ được triển khai đã mang lại hiệu quả tích cực, góp phần minh bạch hóa hoạt động của Tòa án, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.

image

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Đắc Vinh phát biểu tại Hội nghị

Biểu dương những kết quả đạt được của Tòa án nhân dân khi thực hiện thí điểm mô hình hòa giải, đối thoại tại Tòa án, đồng chí Trương Thị Mai cho rằng công tác chuẩn bị và thực hiện hoạt động thí điểm đã được tiến hành cẩn trọng, có nghiên cứu kỹ và tham khảo pháp luật, kinh nghiệm của nước ngoài, so sánh với pháp luật Việt Nam để tìm ra những điểm phù hợp có thể áp dụng trong thực tiễn hòa giải tại Việt Nam.

Ghi nhận những kiến nghị của Tòa án nhân dân, đồng chí đề nghị Tòa án nhân dân các cấp tiếp tục nỗ lực phấn đấu hoàn thành các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, trong đó có nhiệm vụ tăng cường công tác hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại Tòa án; chủ động, tích cực phối hợp với cơ quan thẩm tra hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án để trình Quốc hội, bám sát tiến độ trình dự thảo Luật ra Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 và dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV đảm bảo chất lượng, hiệu quả, khả thi. Đồng chí bày tỏ tin tưởng, hệ thống Tòa án nhân dân sẽ tiếp tục phát huy hơn nữa những kết quả đã đạt được trong thời gian qua và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, trong đó có việc xây dựng mô hình hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

Kết luật Hội nghị, thay mặt Ban cán sự đảng, lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Nguyễn Hòa Bình tiếp thu sâu sắc ý kiến chỉ đạo của đồng chí Trương Thị Mai; đồng thời, bày tỏ quyết tâm cùng tập thể lãnh đạo, công chức nghiêm túc, chủ động triển khai thành công nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin tưởng giao phó.

Để tiếp tục thực hiện thành công hơn nữa cơ chế hòa giải, đối thoại, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trân trọng đề nghị Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương, các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể Trung ương và Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chú trọng quán triệt việc tăng cường phối hợp thực hiện hòa giải, đối thoại, tạo điều kiện để Tòa án nhân dân tối cao thực hiện thành công Đề án về đổi mới, tăng cường hòa giải, đổi thoại.

Tòa án nhân dân tối cao rất mong nhận được ủng hộ của các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan hữu quan để dự án Luật được Quốc hội thông qua đúng lộ trình, tạo hành lang pháp lý để tạo bước đột phá trong việc đẩy mạnh hòa giải, đối thoại trong việc giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính.

Nguyên Anh


Ý kiến bạn đọc

0 Bình luận

Ý kiến bình luận

Đổi mã xác nhận

Các tin khác

Lượt xem: 342
cdscv